Kelime anlamıyla Doğu'nun Dansı demek olan Oryantal Dans, Orta, Yakın Doğu ve Kuzey Afrika'ya özgü etnik bir danstır. Arap Dansı, Harem Dansı ya da sadece oyun havası değildir. Kökenini Orta Doğu'nun sosyal eğlence danslarından almış, fakat zamanla sahneye adapte edilerek stilize olmuş ve olgunlaşmıştır. Türkiye'de Oryantal Dans için yeterince orkestral müzik üretilmediğinden, son yıllarda büyük çoğunlukla darbuka soloya ve Arap ezgilerine sıkışmış olan bu dans genel yargının aksine sadece eğlenceyi değil, dramı da yansıtabilir, sadece ritmik değil, akıcı da bir danstır; sadece kadın dansı değil etnik bir danstır. Doğurganlıkla ve tanrıçalarla ilgisi olduğu 19ncu yüzyıldan itibaren oluşagelmiş oryantalist (şarkiyatçı) bir mitostur.
Arap kültüründe ise kökeni, kelime anlamı “yerel, anavatana ait” anlamına gelen "beledi" dansına dayanmaktadır. Dansın temelleri eski geleneklere dayansa da bugün tanıdğımız haliyle sahne dansı olarak yaratılmaya başlanma dönemi kabare, gazino ve restoranların açılması yani aşağı yukarı 1900lü yılların başına denk gelmektedir.
Arapça'da bugünkü adı Raks Şarkî'dir (Raks=Dans, Şark= Doğu). Her iki kültürde de yerel ve yabancı dansların ayrımı Avrupa'yla tanışıklıktan sonra yapılmıştır. Ondan önce dans sadece Raks diye tanımlanırdı. Türkçe'de bu dans için kullandığımız tüm kelimlerin Fransızca'dan geliyor olmasının nedeni de budur. Dans - danse, Oryantal - Oriéntale, dansöz - danseuse.
19.yüzyılda Fransızlar Orta Doğu'yu kolonileştirmeye başladıklarında coğrafya bilgisi daha dar olduğundan Osmanlı İmparatorluğu'nun sahip olduğu topraklar "Orient" (Doğu) diye isimlendirilmişlerdi. Oryantal (Doğu'ya ait, Doğulu) kelimesi buradan gelmektedir. İngilizce'de “oriental” kelimesi ise bugun Uzak Doğu'yu (örn: Japonya) nitelendirdiğinden dolayı anlam karmaşası çıkabilmektedir ve belly dance (göbek dansı) terimi daha yaygın kullanılmaktadır. Göbek dansı terimi ilk defa Fransızca kullanımıyla -Danse du Ventre- karşımıza çıkmıştır ve dolayısıyla İngilizce ismi olan “Belly Dance” bunun bir çevirisidir. Çoğunlukla kalça olmak üzere göbek ve tüm vücüt hareketlerini kullanan Oryantal Dansa göbek dansı demek Bale'ye parmak ucu dansı demek gibi basitçe bir tabir olur.
Günümüzde Oryantal Dans'ın Mısır, Türk ve Lübnan olmak üzere üç temel stilinin yanında Amerikan hibrid stilleri vardır. Oryantal Dans makamları ve ritimleri takip ederek yapılması gereken bir danstır. Dansçı melodiye ve ritmin dum ve teklerine vücuduyla reaksiyonlar verir. Oryantal Dans geleneksel makam ve ritimlerin dışına çıkılarak daha güncel müziklere de uyarlanabilir.
Oryantal dans sadece ritim değildir, fakat melodinin altında dansçının takip ettiği temel bir ritim paterni bulunur.
DERS İÇERİĞİ:
Orta ve Yakın Doğu'nun kültürel eğlence danslarının sahneye adapte edilerek stilize olmasından ortaya çıkan Oryantal Dans'ın temel tekniklerini gözden geçireceğiz.
Dersten beklentileriniz:
Vucüt farkındalığının gelişmesi
(el, kol, bacak, kalça, göğüs hareketlerini ve adımları birleştirmeyi öğrenirken vücudunuzu daha iyi tanıyacak daha iy kontrol edebileceksiniz.)
Orta ve Yakın Doğu müziklerini dansa tercüme edebilme yetisini geliştirmek
(Dans sadece hareket değil, müzik eşliğinde müziğe uygun hareket edebilmektir. Müziğin üstünde değil, içinde olabilmek...)
Kasların daha güclü daha esnek hale gelmesi,
Zarif duruş ve zarif hareket edebilme
Dersin içeriği:
-Isınma
-Duruşlar,
-El-kol pozisyonları - temel duruşlar, yılan kol, akıcı kol hareketleri
-Temel kalça hareketleri- çeşitli kalça atışları, çeşitli titreme stilleri/zelzeleler, horizontal ve vertikal, ileri ve geri 8'ler, büyük ve küçük varyasyonlu yuvarlaklar
-Göğüs hareketleri - horizontal, vertikal yuvarlak ve 8'ler
-Göbek hareketleri - aşağıdan yukarıya, yukarıdan aşağıya göbek çevirmek, çiftli göbek çevirmek
-Adımlar - Pergel adımı, Arabesk adımı varyasyonları ve dönüşleri, bacak 8leri, alan kullanabilmeye yönelik kombinasyonlar, akıcı göbek hareketleri yahut sert kalça hareketleri ile yan gidişler
-Dönüşler
-Temel yer dansı hareketleri
-Bir takım temel hareketlerin birleştirilerek yeni hareketler doğurması (örn: göbek çevirme ile titremenin birleşmesiyle oluşan göbek dalgalı zelzele)
-Şal kullanımı
Tüm bu teknik konular vücudun doğal hareketlerinin üstüne inşaa edilecektir. Seviye ilerledikçe stillerin karakteristik özellikleri, halk danslarının ve kültürel yargıların dansın üzerindeki etkileri de genel kültür konusu olarak gözden geçirilecektir.